Meten is weten

Meten is weten: zuurstof metingen door de BCWA.

Medio 2007 is de BCWA begonnen met het opnieuw opstarten van het meten van zuurstofwaardes in de sierwateren en Weteringen van Almere. Ten eerste omdat dat iets is wat tot de taken van een BCWA moet worden gerekend, maar zeker ook om te proberen om vissterfte zoals die in 2006 in Almere Buiten hebben plaatsgevonden te voorkomen.

We voeren deze metingen uit in samenwerking met Waterschap Zuiderzeeland. Zij hebben ons een aantal meetpunten gegeven, en met meerdere vrijwilligers gaan we proberen deze wateren met enige regelmaat te controleren. Hieronder vind je het totale overzicht van alle meetpunten.

U kunt het formulier met de zuurstofwaardes hier downloaden (Excel bestand):

Een stukje verderop op deze pagina kunt U terugvinden wat de normale waardes ten opzichte van de watertemperatuur zijn. U kunt (alleen als u Google Earth op uw PC heeft geinstalleerd) via onderstaande links heel simpel zien waar de metingen plaatsvinden. Gewoon even 'dubbelklikken' op de gewenste link:

Almere Tussen de Vaarten

Almere Stad noord:

VAL 11 Olstgracht (Pasantenhaven Doesburgkade)

VAL 12 Alkmaargracht (brug Amsterdamweg)

VAL 13 Delfzijlsingel, brug Zuidwoldepad

VAL 14 Rameagracht, P plaats Frescobaldistraat

Almere Stad zuid:

VAL 01 Vaalsgracht (brug Venloweg)

VAL 09 Veeregracht (handbalbrug, de Korver)

VAL 10 Weerwater (jachthaven Haddock)

VAL 15 Stadsgracht (brug Charlie Parkerstraat)

VAL 30 Omroepweg achter "Het Kurkhuys"

VAL 31 Brug Couperusweg

VAL 32 Multatuliweg

Almere muziekwijk:

VAL 02 Rechte Wetering (kom Fontanapad)

VAL 03 Stadsgracht (einde thv Muidergouw)

VAL 04 Stadsgracht (Leembrug, Bosgouw/Leemwierde)

VAL 05 Stadsgracht (brug Voorstraat, vissteiger)

VAL 06 Stadsgracht Strandbrug, achter Meergronden)

VAL 07 Rechte Wetering (kom Blanchardpad)

VAL 08 Rechte Wetering (brug Dunloppad)

Tussen de Vaarten:

VAL 16 Stadsgracht (kom Karperweg)

VAL 17 Stadsgracht (brug Baarsweg)

VAL 18 Stadsgracht (kom Watercipresstraat)

VAL 19 Stadsgracht (C. Willinklaan)

VAL 20 Stadswater (brug Frans Halsweg)

VAL 24 Stadsgracht (brug Ingrid Bergmannstraat)

Almere Buiten:

VAL 21 Fluittocht (Cyclaamstraat, brug Schultepad)

VAL 22 Stadsgracht (kom Rechterenstraat)

VAL 23 Stadsgracht (E.F. van den Banweg / Wildeborgbrug)

VAL 25 Stadsgracht (Ommelandvaart)

VAL 26 Stadsgracht (brug Korenbloemweg)

VAL 27 Stadsgracht (Brug Wezelstraat)

VAL 28 Paardebloemweg

______________________________________________________________________________________________

Informatief informatief informatief informatief informatief informatief

Meten, meetinstrumenten en wetenswaardigheden.

______________________________________________________________________________________________

Zuurstof.

In het vijverwater zijn er een aantal opgeloste gassen aanwezig zoals zuurstof, stikstof en koolstofdioxide. Het opgeloste zuurstofgehalte in het water is een levensbelangrijke waarde. Een tekort aan zuurstof lijdt tot massale vissterfte en dit op heel korte tijd. In de atmosfeer is 21% van de luchtsamenstelling zuurstof (O2). In het water zit maar 5% zuurstof van wat er normaal in de lucht aanwezig is. Zuurstof komt in het water door diffusie (water dat in contact komt met lucht door beweging, mengen van lucht en water) en het fotosynthese proces van ondergedoken waterplanten (zuurstofplanten) en algen. Onze vissen hebben dag en nacht zuurstof nodig en in bepaalde situaties kan een ernstig zuurstoftekort optreden met massale vissterfte tot gevolg.

De hoeveelheid zuurstof in het water.

De hoeveelheid opgeloste zuurstof ( in mg/l) in het water is nooit gelijk en er zijn een aantal factoren die bepalen hoeveel zuurstof in het water aanwezig is:

Hoe hoger de watertemperatuur, hoe minder zuurstof in het water.
Water met een hoger gehalte aan zouten kan minder zuurstof oplossen.
Ondergedoken waterplanten (zuurstofplanten) en algen produceren ten gevolge van de fotosynthese overdag wel zuurstof dat ze aan het water afstaan maar tijdens de nacht nemen ze ook zuurstof op.
Lage luchtdruk betekent minder diffusie van zuurstof in het water. Bij onweerachtig weer zakt de luchtdruk en ook het zuurstofgehalte.
De organische belasting en vooral de verwerking van organisch afval (rottend materiaal, voedselresten,…) door de ontelbare micro-organismen vergt grote hoeveelheden zuurstof.
Een overbezetting van vissen leidt uiteraard tot een groter risico op zuurstof gebrek.
Stromend en circulerend water bevat meer zuurstof dan stilstaand water.
Algenbestrijding met gerststro wanneer dit gerststro nog niet voldoende gedroogd is slorpt grote hoeveelheden zuurstof op door de werking van micro-organismen.

Opgeloste zuurstof.

Vissen vereisen een minimum van 6 mg zuurstof per liter water . Zuurstofniveau's beneden 5 mg/l zorgen voor stress. De grens van 1,5mg zuurstof /l water kan massale vissterfte teweegbrengen.

Zuurstof meten.

Het zuurstofgehalte in het water kan men meten met een elektronische zuurstofmeter of met een test set (chemisch).

Zuurstof toevoegen.

Vooral extra beluchten van het water door middel van een waterpomp/brandweerspuit verhoogt het zuurstofgehalte. Andere, meer preventieve maatregelen zijn het verwijderen van algen, uitdunnen van zuurstofplanten, wegnemen van organisch afval, minder voederen en het visbestand onder controle houden.

Zuurstof tekort.

Er kunnen zich twee oorzaken van zuurstoftekort bij vissen voordoen:

het water kent te weinig opgeloste zuurstof. Zuurstofgebrek door de omgeving . Zie daarvoor de opsomming hierboven.
Fysiologische oorzaak bij vissen doordat de kieuwen minder zuurstof kunnen ontvangen. Kieuwbeschadiging door schimmels, virussen en parasieten. Vissen met stress verbruiken meer zuurstof.

Samengevat kan zuurstofgebrek echt reëel worden wanneer een aantal factoren in de opsomming hierboven samenvallen . Bijvoorbeeld wateren met zeer veel algen in de zomerperiode kunnen in de morgen een ernstig gebrek aan zuurstof kennen. De algen en eventueel ook aanwezige zuurstofplanten hebben samen met de vissen en micro-organismen tijdens de nacht zuurstof verbruikt terwijl een hogere watertemperatuur tijdens de zomer minder zuurstof kan oplossen.

In de praktijk betekent dit dat eerst de grootste vissen acuut zuurstofgebrek zullen krijgen. Ze komen naar lucht happen aan het wateroppervlak en hebben een versnelde kieuwbeweging. Bij chronisch zuurstofgebrek herkennen we vatbaarheid voor visziekten, slechte eetlust en verminderde groei.

Teveel zuurstof.

Bij een bepaalde luchtdruk en watertemperatuur kan een bepaalde hoeveelheid zuurstof in water oplossen, uitgedrukt in mg/l water. Wanneer het maximum bereikt is spreekt men van een verzadigingswaarde aan zuurstof.

Zuurstof tabel.

Watertemperatuur in graden celcius	Opgeloste zuurstof in mg per liter water
0	14.6
5	12.8
10	11.3
15	10.2
20	9.2
25	8.4
30	7.6
35	7.1

Bovenstaande tabel geeft de gemiddelde verzadigingswaarde van opgeloste zuurstof aan in milligram per liter (mg/l) bij een luchtdruk van 1 bar.